Παραδοσιακά κτίρια

Μπορούμε να διακρίνουμε τα παλιά σπίτια της Νάουσας σε διάφορες κατηγορίες, ανάλογα με την ηλικία και με τον τρόπο κατασκευής τους. Έτσι π.χ. έχουμε τα παραδοσιακά σπίτια που ακολουθούν το γνωστό «Μακεδονικό» ρυθμό. Παρόμοια θα συναντήσουμε στη Βέροια, την Κοζάνη, την Έδεσσα και γενικά σε όλο τον χώρο της κεντροδυτικής και δυτικής Μακεδονίας. Έχουν κτιστεί στις αρχές του 20ού αιώνα από ντόπιους και Ηπειρώτες μαστόρους. Τα υλικά κατασκευής τους είναι απλά: πέτρες, πλιθιά και ξύλα και προέρχονται όλα από τις γύρω περιοχές. Τα σπίτια αυτά είναι συνήθως διώροφα και έχουν εσωτερική αυλή στην οποία βρίσκονταν οι αποθήκες και ο στάβλος. Η εξώπορτα είναι κατασκευασμένη από ξύλο ή μέταλλο ώστε να ασφαλίζει καλά το σπίτι. Στο ισόγειο υπάρχουν μεγάλοι χώροι, κελάρια, αποθήκες, στάβλοι. Στον πρώτο όροφο ήταν το χειμερινό με χαμηλοτάβανα δωμάτια όπου περνούσαν οι Ναουσαίοι τον χειμώνα τους γύρω από το τζάκι, καθισμένοι σε μιντέρια και πίνοντας το κόκκινο τοπικό κρασί. Ο δεύτερος όροφος περιλαμβάνει τα δροσερά καλοκαιρινά δωμάτια. Πολλές φορές προεξέχει (σαχνισί) ώστε να δέχεται όσο γίνεται περισσότερο τις ακτίνες του ήλιου.

Μια άλλη κατηγορία παραδοσιακών σπιτιών είναι αυτά, που έχουν την απλή τους πρόσοψη καλυμμένη με διακοσμητικά τούβλα. Οι πόρτες τους είναι θολωτές μεταλλικές ή ξύλινες.

Στην τρίτη κατηγορία ανήκουν τα σπίτια με νεοκλασικά χαρακτηριστικά. Συνήθως είναι νεότερα από τα προηγούμενα και κατασκευασμένα από πέτρα. Στην πρόσοψη τους έχουν ανάγλυφα διακοσμητικά και στο εσωτερικό τους μεγάλα δωμάτια, εσωτερική σκάλα κ.λπ.

Τα περισσότερα παραδοσιακά σπίτια της Νάουσας έχουν συνδεθεί με την ιστορία της πόλης. Σε πολλά από αυτά έζησαν σπουδαίοι ήρωες της επανάστασης του 1822, του Μακεδονικού αγώνα κ.λπ. Μερικά μάλιστα είχαν πολεμίστρες και κάγκελα στα παράθυρα, για να προστατεύονται από επιδρομές του Τούρκου κατακτητή.

(Πηγή: http://www.maknea.gr/τα-παραδοσιακά-σπίτια-της-νάουσας/)

 

  • Οικία Μούγγρη

Πρόκειται για αστικό τριώροφο παραδοσιακής μορφής κτίριο με αυλή που καταλαμβάνει το διπλά γωνιακό οικόπεδο επί της Πλατείας Αρματολών (Πουλιάνα) και των οδών Σωφρονίου και Πατριάρχου Αθηναγόρα, στην συνοικία «Μεταμόρφωση» στη Νάουσα. Έχει χαρακτηριστεί ως διατηρητέο, σύμφωνα με την με αριθμ. 1221/29-4-2002 απόφαση του Υπουργού Μακεδονίας – Θράκης (ΦΕΚ 428/Δ/14-5-2002). Η χρονολογία κατασκευής του δεν τεκμηριώνεται από καμία πηγή, εμμέσως όμως τοποθετείται στο τελευταίο τέταρτο του 19oυ αι., εποχή οικονομικής ακμής της πόλης. Υπήρξε κατοικία μελών της οικογένειας Μούγγρη, μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1970, ενώ συνδέθηκε ιδιαίτερα με την εποχή του Μακεδονικού Αγώνα, φιλοξενώντας και κρύβοντας πολλές φορές τους πρωταγωνιστές εκείνης της περιόδου.

Το κτίριο καταλαμβάνει το δυτικό τμήμα του οικοπέδου στην συμβολή των οδών Σωφρονίου και Πατριάρχου Αθηναγόρα με την Πλατεία Αρματολών, ενώ το υπόλοιπο τμήμα του οικοπέδου είναι κήπος, η στάθμη του οποίου βρίσκεται 0,20 μ. περίπου ψηλότερα από την διαμορφωμένη στάθμη της οδού Σωφρονίου, από την οποία γίνεται και η πρόσβαση στο κτίριο.

Ακολουθεί την χαρακτηριστική τυπολογία των αστικών Μακεδονικών σπιτιών του 19ου αι. Συνδυάζει λιθοδομή στο ισόγειο και τον Α΄ όροφο και τσατμάδες στον Β΄ όροφο. Στον Α΄ όροφο υπάρχει στεγασμένο χαγιάτι (ημιυπαίθριος χώρος) και στον Β΄ όροφο τριγωνικές προεξοχές (σαχνισιά). Η κεραμοσκεπής του στέγη προεξέχει περιμετρικά του κτιρίου. Διατηρεί αξιόλογα τυπολογικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά και εντάσσεται σε ένα αξιόλογο παραδοσιακό σύνολο.

Το ισόγειο, συνολικού εμβαδού 207,57 τ.μ., είναι λιθόκτιστο, με τοίχο πάχους 0,70 μ. περίπου προς τις πλευρές των οδών Σωφρονίου και Πατρ. Αθηναγόρα και της Πλ. Αρματολών και λεπτότερους τοίχους 0,20-0,25 μ. προς την πλευρά της αυλής. Περιλαμβάνει έναν στεγασμένο ημιυπαίθριο χώρο, ως συνέχεια της αυλής, την είσοδο προς τους ορόφους, τους αδιαμόρφωτους αποθηκευτικούς χώρους καθώς και ένα χώρο με ανεξάρτητη πρόσβαση από την πλατεία Αρματολών, που χρησιμοποιούνταν παλιότερα ως μικρό κατάστημα ή αποθήκη.

Ο Α΄ όροφος, συνολικού εμβαδού 207,57 τ.μ., είναι επίσης λιθόκτιστος στα αντίστοιχα με το ισόγειο τμήματα, ενώ οι λοιποί τοίχοι του είναι λεπτότεροι κατασκευασμένοι από σύνθετη λιθοξυλοκατασκευή. Περιλαμβάνει μια μικρή σάλα, όπου καταλήγει το κλιμακοστάσιο του ισογείου και απ'όπου ξεκινά μνημειώδης ξύλινη σκάλα με τορναριστά κάγκελα προς τον επάνω όροφο. Αποτελεί ένα κύριο δωμάτιο χειμερινής διαβίωσης με τζάκι, το μαγειρείο και ανάμεσά τους ένα παρακέλι, που έχει μετατραπεί σε χώρο υγιεινής, με πρόσβαση και από τους δύο χώρους. Στη συνέχεια του ίδιου επιπέδου ανοίγεται ο μεγάλος ημιυπαίθριος χώρος (χαγιάτι) που βλέπει προς την αυλή και οι βοηθητικοί αποθηκευτικοί χώροι που τον συνοδεύουν. Αυτοί οι χώροι, οι οποίοι έχουν χαμηλότερο ελεύθερο ύψος από τους λοιπούς κύριους χώρους του ορόφου, χρησιμοποιούνταν ως μεταξουργείο για την επεξεργασία του μεταξοσκώληκα και των κουκουλιών, και για το λόγο αυτό είναι αρκετά προχειροφτιαγμένοι, χωρίς ψευδοροφές και μεγάλα παράθυρα.

Το καθαρό ύψος των κυρίων χώρων του ορόφου είναι περί τα 3,00 μ. και το ταβάνι του αποτελείται από λεπτοσανίδες και πηχάκια, ενώ το ύψος των βοηθητικών χώρων στο μεταξουργείο φτάνει τα 2,50 μ.

Ο Β΄ όροφος, συνολικού εμβαδού 211,52 τ.μ., έχει λιθόκτιστο μόνο τον τοίχο προς την οδό Πατρ. Αθηναγόρα, ενώ οι υπόλοιποι τοίχοι, εξωτερικοί και εσωτερικοί είναι λεπτότεροι, κατασκευασμένοι από σύνθετη λιθοξυλοκατασκευή, που δημιουργούν έντονες αρχιτεκτονικές προεξοχές (σαχνίσια) προς την οδό Σωφρονίου. Διαρθρώνεται σε δύο μεγάλα επίπεδα, με υψομετρική διαφορά περί τα 0,70 τ.μ., τα οποία επικοινωνούν μεταξύ τους με σκάλα, και περιλαμβάνει μια μεγάλη σάλα προς την νότια πλευρά και τέσσερα ψηλοτάβανα δωμάτια, στο καθένα από τα οποία υπάρχει τζάκι, ενώ μεταξύ τους παρεμβάλλονται ισάριθμα παρακέλια, με είσοδο από τα δωμάτια. Η ανισοσταθμία των δαπέδων επαναλαμβάνεται και στις οροφές και βεβαίως στις στέγες που αντιστοιχούν στους χώρους αυτούς. Το καθαρό ύψος των χώρων του ορόφου είναι περί τα 3,30 μ. και το ταβάνι του αποτελείται από λεπτοσανίδες και πηχάκια.

Οι πόρτες εισόδου προς όλα τα δωμάτια των ορόφων είναι χαρακτηριστικές δίφυλλες ταμπλαδωτές, με προσεγμένο κάσσωμα. Συνήθως χρησιμοποιείται μόνο το ένα φύλλο, ενώ το άλλο παραμένει σταθερό, και ανοίγει μόνο για μεταφορά επίπλων κλπ.

Το όλο κτίριο καλύπτεται από δύο κεραμοσκεπείς ξύλινες στέγες, σε ανισοσταθμία όπως αναφέρθηκε, μια δίρριχτη και μια τρίρριχτη, με μεγάλη περιμετρική προεξοχή.

β. Μορφολογία
Από άποψη μορφής, οι όψεις προς τις οδούς Σωφρονίου και Πατρ. Αθηναγόρα, όπως και προς την πλατεία Αρματολών, παρουσιάζουν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα μορφολογική διάρθρωση, χαρακτηριστική των ναoυσαίικων αστικών σπιτιών του 19ου αι.

Το ισόγειο, εκτός από την μεγάλη ξύλινη πόρτα εισόδου στην αυλή, έχει ελάχιστα ακόμη ανοίγματα, κυρίως προς την πλατεία Αρματολών, και δύο μικρούς φεγγίτες αερισμού προς την οδό Αθηναγόρα. Ο Α΄ όροφος, με λιθόκτιστους εξωτερικούς τοίχους όπως αναφέρθηκε, διαθέτει τέσσερα κύρια παράθυρα με ανασυρόμενα υαλοστάσια προς την πλευρά της οδού Σωφρονίου και την Πλ. Αρματολών ενώ προς την πλευρά της οδού Αθηναγόρα υπάρχουν δύο μόνο κανονικά παράθυρα στο χώρο του μαγειρείου και φεγγίτες αερισμού, χωρίς υαλοστάσια, για τις ανάγκες του μεταξουργείου. Ο Β΄ όροφος, κατασκευασμένος, όπως αναφέρθηκε, με σύνθετη ξυλολιθοδομή (μπουλμέ) επιχρισμένη (εκτός της πλευράς προς την οδό Αθηναγόρα που είναι λιθόκτιστη, αλλά επιχρισμένη επίσης), σχηματίζει τριγωνικής κάτοψης προεξοχές (σαχνισί), που βοηθούν κάπως στον τετραγωνισμό κάποιων χώρων του ορόφου.

Οι προεξοχές αυτές υποβαστάζονται από πλάγιες ξύλινες αντηρίδες. Στον όροφο αυτό ανοίγονται προς όλες τις πλευρές μια σειρά ανοίγματα (παράθυρα), με τις ίδιες περίπου αναλογίες πλάτους προς ύψος (1:2), με ανασυρόμενα φύλα με καϊτια. Σε όλα τα παράθυρα υπάρχουν ξύλινα περιζώματα (περβάζια) από λεπτοσανίδες. Με αντίστοιχης μορφής λεπτοσανίδες τονίζονται οι ακμές των τοίχων του ορόφου, κατακόρυφες και οριζόντιες.

Στην όψη προς την αυλή, στα επίπεδα του Β΄ ορόφου, υπάρχουν δύο σειρές παραθύρων, (ανά τέσσερα σε κάθε επίπεδο), από τα οποία έχουν κλειστεί τα τρία, ενώ έχουν παραμείνει τα ξύλινα πλαίσια τους. Ένα ακόμη κανονικό παράθυρο προς την αυλή υπάρχει στον Α΄ όροφο, ενώ τα υπόλοιπα ανοίγματα των κλειστών χώρων του μεταξουργείου που βλέπουν προς το χαγιάτι, όπως και τα άλλα ανοίγματα των αποθηκών στο ισόγειο, δεν διαθέτουν υαλοστάσια. Τα ανοίγματα αυτά σε συνδυασμό με τα ξύλινα κάγκελα και τα άλλα στοιχεία στο χαγιάτι του Α΄ ορόφου καθιστούν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα τη διάρθρωση και τη μορφολογία στο εσωτερικό της αυλής, όπου το κτίριο «ανοίγεται» στο νοτιά, αλλά διατηρεί τον φρουριακό, αμυντικό του χαρακτήρα στην εξωτερική περίμετρο.

Τα κύρια δομικά χαρακτηριστικά του κτιρίου είναι η περιμετρική λιθοδομή, η οποία αποτελεί μαζί με τον ξύλινο σκελετό των δαπέδων (υποστυλώματα και δοκοί από ξυλεία καστανιάς συνδεδεμένα με μεταλλικά καρφιά και ειδικές εντορμίες) και των εσωτερικών διαχωριστικών τοίχων, τον φέροντα οργανισμό. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο συνδυασμός της σχετικά άκαμπτης λιθοδομής και ο ελαστικός ξύλινος σκελετός έδωσαν στο κτίριο μια ελαστικότητα και μια ιδιοσυχνότητα που του επέτρεψε ν'αντέξει σε σεισμούς για μια περίοδο πάνω από 100 χρόνια.

(Πηγή: Α. Οικονόμου, Κτίριο «Μούγγρη», Ένα παλιό αρχοντικό στη Νάουσα που περιμένει αποκατάσταση, Νιάουστα, τεύχος 126, Ιανουάριος-Μάρτιος 2009 [http://medusa.libver.gr/bitstream/123456789/3674/7/Niaousta126-005ktirio_mougri.pdf])

 

  • Πέτρινο – Βέτλανς Ναϊάς

Πρόκειται για διώροφο κτίσμα (ισόγειο και όροφος) με ξύλινη στέγη, που η μορφολογία του υποδηλώνει την ιδιαίτερη βαρύτητα της, μέχρι πρότινος χρήσης του (κτίριο διοίκησης – γραφείων Βέτλανς). Ενσωματώθηκε στο κυρίως κτίριο της Βέτλανς (οδός Νοσοκομείου) γύρω στα 1970. Όλο το κτίριο «βλέπει», με τον άξονα της μεγάλης του διάστασης, στην κοίτη της Αράπιτσας και το Δημοτικό Πάρκο και βρίσκεται δίπλα στο αρδευτικό φράγμα του ΤΟΕΒ. Η συνολική επιφάνεια κάθε ορόφου είναι 279,00 τ.μ.

Το ισόγειοτου κτιρίου προϋπήρχε και αποτελούσε μέχρι σήμερα χώρο μηχανημάτων. Ο όροφος χτίστηκε πάνω στο προϋπάρχον ισόγειο το οποίο και επενδύθηκε με πουρόπετρα (πάχους 10 εκ. περίπου), σαν να επρόκειτο για κανονική λιθοδομή με ξυλοδεσιές παραδοσιακού στυλ. Στο καινούριο όροφο η κατασκευή είναι πλινθοδομή που εναλλάσσεται με κατακόρυφα ξύλινα στοιχεία και μεγάλα ανοίγματα παραθύρων. Επίσης φέρει αρχιτεκτονικές προεξοχές 40 εκ. περίπου τύπου «σαχνισί» και ημιυπαίθριο χώρο τύπου «λιακωτό». Ο όροφος αποτελούσε τον κύριο χώρο γραφείων και το εσωτερικό του φέρει ξυλεπένδυση από αμερικάνικο κωνοφόρο υψηλής ποιότητας.

Υπάρχουν εξαιρετικώς ενδιαφέροντα στοιχεία, που ενώ παραπέμπουν έντονα στην Παραδοσιακή Μακεδονίτικη Αρχιτεκτονική, εντούτοις δηλώνουν με σαφήνεια την αίσθηση του καινούριου.

Στη συνέχεια υλοποιήθηκε η συντήρηση και επανάχρηση αυτού του κτιρίου γραφείων, σε χώρο πολλαπλών καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων κυρίως με εκθεσιακή μορφή (ισόγειο), και όλους τους απαραίτητους χώρους διοίκησης (όροφος). Στα πλαίσια του έργου προβλέφθηκε η διατήρηση του υφιστάμενου βαρύτιμου ξύλινου διάκοσμου, λόγω της καλής κατάστασής του και λόγω της αξιολόγησής του ως ποιοτικά πολύ καλό δείγμα αρχιτεκτονικής και διακοσμητικής δημιουργίας.

Ιστορία του εργοστασίου της Βέτλανς
Η Βέτλανς Νάουσα ήταν ένα από τα πιο φημισμένα εργοστάσια και κατασκεύαζε μάλλινο ύφασμα για τις ανάγκες του στρατού. Ιδρύθηκε το 1907 και κατεργαζόταν πλήρως έρια, παράγοντας μάλλινο ύφασμα. Το εργοστάσιο λειτούργησε μέχρι το 1938, και οι εγκαταστάσεις του καταστράφηκαν το 1949. Το νέο εργοστάσιο κατασκευάστηκε στην ίδια θέση στο τέλος της δεκαετίας του ‘60 και παρήγαγε τις φημισμένες κουβέρτες ΒΕΤΛΑΝΣ-ΝΑΟΥΣΑ. Το εργοστάσιο ανθίζει και κατακλύζει την αγορά με κουβέρτες μετά το 1950. Η αποβιομηχάνιση χτυπά την πόρτα της Ελλάδας και της Νάουσας την δεκαετία του 1980. Το εργοστάσιο κλείνει και εγκαταλείπεται.

Μετατροπή σε κτίριο πολιτισμού
Σήμερα, στην εποχή της αποβιομηχάνισης, ένα από τα ιστορικά εργοστάσια της Νάουσας, η Βέτλανς, μετατρέπεται σε Κέντρο Τεκμηρίωσης της Βιομηχανικής Ιστορίας του τόπου. Ένας σύγχρονος μουσειακός χώρος όπου οι επισκέπτες της πόλης θα μπορούν να γνωρίσουν από κοντά, τη μεγάλη συμβολή της Κλωστοϋφαντουργίας στη Νάουσα για έναν και πλέον αιώνα. Στους Εκθεσιακούς χώρους του Κέντρου Τεκμηρίωσης θα υπάρχουν εκθέματα από όλα τα εργοστάσια της Νάουσας και της περιοχής, παλιά μηχανήματα, εξαρτήματα μηχανών, εργαλείων κ.λπ., καθώς και φωτογραφικό υλικό με τα κτίρια, το ανθρώπινο δυναμικό και στοιχεία από τη μεγάλη βιομηχανική παράδοση της πόλης. Στη Βιβλιοθήκη με εξειδικευμένο περιεχόμενο, θα συγκεντρωθούν και θα φυλαχτούν υπάρχοντα αρχεία των βιομηχανιών αλλά και αρχεία προφορικών μαρτυριών εργαζομένων κλπ. Στο αναψυκτήριο με θέα στο ποτάμι ο επισκέπτης θα ηρεμεί ακούγοντας τον ήχο του ποταμού και παρατηρώντας την άφθονη βλάστηση που κυριαρχεί.

Το μεγάλο έργο επανάχρησης του πρώην εργοστασίου «Βέτλανς» σε χώρο πολιτισμού, τουριστικής προβολής καθώς και διοικητικών δραστηριοτήτων, το οποίο ως έργο ενσωματώνεται στον ολοκληρωμένο σχεδιασμό ανάδειξης και ενοποίησης του Αστικού Χώρου της Νάουσας μαζί με μια σειρά άλλων συμπληρωματικών και συμβατών έργων με αυτό, περιλαμβάνει:

  • Τη νέα Δημοτική Βιβλιοθήκη.
  • Τα Εικαστικά Εργαστήρια του Δήμου Νάουσας.
  • Αίθουσα διαλέξεων & προβολών δυναμικότητας περίπου 130 θέσεων
  • Το νέο Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) του Δήμου Νάουσας.
  • Γραφείο Τουριστικών πληροφοριών με την αξιοποίησης σύγχρονων τεχνολογικώνμέσων.
  • Αναψυκτήριο – κυλικείο με θέα τον κάμπο.
  • Χώρους υγιεινής, αποθήκες.
  • Υπαίθριο χώρο στάθμευσης οχημάτων.

(Πηγές: http://www.dimotikiananeosi.gr/έργα/πολιτιστικες-υποδομες/επαναχρηση-πρωην-βιομηχανικου-κτιριου-βετλανς-σε-πολυχωρο-πολιτισμου;http://www.dimotikiananeosi.gr/έργα/πολιτιστικες-υποδομες/πετρινο-βετλανς-ναϊας
Η Βιομηχανική Κληρονομιά της Νάουσας, Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας: http://kpenaousas.gr/el/θεματικά-δίκτυα/βιομηχανική-κληρονομιά)

 

  • Κονάκι στη Μαρίνα Ανθεμίων

Το κονάκι Χατζηδημητρίου βρίσκεται στον κάτω μαχαλά του δημοτικού διαμερίσματος Μαρίνα του πρώην δήμου Ανθεμίων που έχει πλέον υπαχθεί στον ευρύτερο Δήμο Νάουσας.

Το κονάκι Χατζηδημητρίου, ένα μοναδικό στο είδος του κτίριο σε όλη την Ημαθία, είναι ένα από τα σημαντικά νεότερα μνημεία της περιοχής και έχει ανακυρηχθεί διατηρητέο.

Ο Δήμος Ανθεμίων σκοπεύει να επισκευάσει και να αξιοποιήσει το κτίριο για πολιτιστικές, μορφωτικές και αναπτυξιακές χρήσεις. Συγκεκριμένα, προτίθεται να το χρησιμοποιήσει ως ένα «αγροτικό Κ.Ε.Π.», δηλαδή ένα κέντρο ενημέρωσης και προβολής αγροτικών προϊόντων, αλλά και ως βιβλιοθήκη, συνεδριακό κέντρο και λαογραφικό μουσείο με έμφαση στην αγροτική ζωή της περιοχής.

Το κτίριο κτίστηκε το 1840, επί οθωμανικής αυτοκρατορίας, από τον γενάρχη της οικογένειας που είχε διασωθεί από την καταστροφή της Νάουσας μετά την εξέγερση της πόλης το 1822. Το όμορφο κτίριο δωρίθηκε στο Δήμο Ανθεμίων από την κ. Μαριγούλα Χατζηδημητρίου το 2007, μετά από προσπάθειες ετών της δημοτικής αρχής. Αναγνωρίστηκε ως διατηρητέο κτίριο από το υπουργείο Πολιτισμού, μετά από προσπάθειες ετών που ξεκίνησαν το 2005 (από τους τότε αντιδημάρχους κ. Σ. Κερεμίδου και Δ. Κυριακίδη). Σήμερα ο Δήμος έχει ήδη ολοκληρώσει την μελέτη αναπαλαίωσης και συντήρησης του κτιρίου και επιδιώκει την εξασφάλιση χρηματοδότησης για την υλοποίηση του έργου.

Το 2013 η ανακαίνιση του κτιρίου «Κονάκι» Μαρίνας εντάχθηκε στο πρόγραμμα χρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ.

(Πηγή: http://www.maknews.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=789:2009-09-14-20-54-59&catid=3:politismos&Itemid=61,
http://www.naoussa.gr/files/ΕΤΗΣΙΟ%20ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ%20ΔΡΑΣΗΣ%202013.pdf

Φόρμα Σχολίων

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.
CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
1 + 0 =

Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.