Η χλωρίδα του Βερμίου

Ταξιδεύοντας από τη Θεσσαλονίκη προς τα δυτικά, το όρος Βέρμιο εντυπωσιάζει με τον όγκο του. Η λέξη, προελληνική, φρυγικής προέλευσης, μας αποκαλύπτει πως στην περιοχή κατοικούσαν Φρύγες πριν την κάθοδο των Μακεδονικών φύλων. Στο Βέρμιο ο βασιλιάς Μίδας, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, είχε τους περίφημους κήπους του με τα εξηντάφυλλα τριαντάφυλλα τα «οδμήν υπερφέροντα».

Η χρωματική πανδαισία του Βερμίου στις τέσσερις εποχές μαγεύει. Με τις κορυφογραμμές του να χάνονται στα σύννεφα, ο ορεινός όγκος βρίσκει το φθινόπωρο την καλύτερη στιγμή του. Τα φυλλοβόλα δέντρα αποκτούν όλη τη χρωματική παλέτα του κόκκινου, του καφέ και του πορτοκαλί. Το φύλλωμα των δένδρων τραγουδά το κύκνειο άσμα του σε νότες πολύχρωμες κι αρμονικές. Είναι η εποχή της καστανιάς, της καρυδιάς και τουχιλιοτραγουδισμένου κυκλάμινου. Ο χειμώνας στα ψηλά γίνεται ασπρόμαυρος και τα χιονοδρομικά κέντρα των 3-5 Πηγαδιών και του Σελίου σφύζουν από ζωή. Τα δέντρα γυμνά περιμένουν την άνοιξη, ενώ τα ψυχρόβια κωνοφόρα δίνουν το στίγμα τους μεγαλόπρεπα. Τα αρκουδοπούρναρα εντυπωσιάζουνμε τους κόκκινους καρπούς που θυμίζουν Χριστούγεννα. Οι πρίμουλες, που απλώνονται στις ηλιόφωτες πλαγιές προειδοποιούν την αναχώρηση του χειμώνα. Την άνοιξη αρχίζει ο χορός των αγριολούλουδων, άγριες βιόλες, (Violamacedonica), ανεμώνες, ορνιθόγαλα, κρόκοι και ελλέβοροι εμφανίζονται,ενώ στην αλπική ζώνη η μυοσωτίδα (μη με λησμόνει) απλώνεται σαν χαλί θαλασσί, διακριτική και κομψή. Το καλοκαίρι η χρωματική παλέτα του πράσινου κυριαρχεί.

Το βουνό επιφυλάσσει εκπλήξεις στον περιηγητή καθώς έχει να επιδείξει πλούσια χλωρίδα. Έχουν καταγραφεί 1.035 είδη από τα οποία 117 είναι ενδημικά της Βαλκανικής και τα 34 ενδημικά της Ελλάδας.

Ακολουθώντας δρόμους και μονοπάτια που οδηγούν στη κορφή, θα συναντήσουμε, στους πρόποδες, κατάφυτες εκτάσεις με οπωροφόρα δέντρα μέχρι και το ύψος των 500 μέτρων, ενώ στα ρέματα, ο πλάτανος θα μας ξεκουράσει κάτω από τον παχύ ίσκιο του. Συνεχίζοντας την ανάβαση, η πρώτη ζώνη άγριας βλάστησης με Οστρυά, Γαύρο, Βελανιδιά, Φλαμουριά, Καστανιά Καραγάτσι, Σφενδάμι, Κρανιά, Προυνιά, Γκορτσιά, Ιτιά, Φράξους, διαμορφώνει ένα ποικιλόχρωμο τοπίο. Oι θάμνοι όπως πουρνάρια, λαγομηλιές, βατομουριές, φουντουκιέςκρανιές, αγριοτριανταφυλλιές,πυξάρια χαριτωμένα συμπληρώνουν το σύνολο. Από τα 800 μ. και μέχρι τα 1.500μ. κυριαρχεί το δάσος της λυγερόκορμης οξιάς και της ελάτης μαζί με αρκουδοπούρναρα και αγριολεύκες, ακολουθεί η ζώνη των ψυχρόβιων κωνοφόρων και καταλήγουμε στην αλπική ζώνημε κέδρα νάνους, αστράγαλους και δάφνη ολεοειδή.

Την άνοιξη, ανάμεσα σε πιο κοινά φυτά, θα συναντήσουμε και σπάνια, όπως ο Dictamusalbus σε ροζ χρώμα, οι ίριδες (Irissintenesii), η Isatisvermia. Το βλέμμα μας έλκει μια γεντιανή (GentianaVerna) με το ωραιότερο ίσως γαλάζιο της φύσης. Πλήθος αγριοπανσέδων διακριτικά απλώνονται στις πλαγιές, ενώ η όχι πολύ κοινή ορχιδέα Orchisspitzeli προσκαλεί τα έντομα για την αναπαραγωγή της. Τα υγρολίβαδα με νάρκισους (Narcissuspoeticus) συναγωνίζονται τις κίτρινες τουλίπες (toulipaaustralis). Στις απόμερες γωνιές του δάσους έκπληξη προκαλούν τα ανθισμένα μυγκέ (Convallariamajalis) και οι Φριτιλάριες (Fritillariamontana). Η πλούσια ποώδης βλάστηση ονομάζεται και φαρμακείο της φύσης, καθώς πολλά είδη διακρίνονται για τη φαρμακευτική τους αξία όπως το χαμομήλι, το τσάι (Sideritisscardica), το σαλέπι, ο φλόμος, η μέντα, η Αχιλλέα κ.ά.

Το Βέρμιο αποτελεί το ενδιαίτημα αξιόλογων πληθυσμών θηλαστικών. Ο γκρίζοςΛύκος (Canislupus), η αλεπού, η αγριόγατα, ο ασβός, το κουνάβι, η νυφίτσα, η νυχτερίδα, το αγριογούρουνο, το ζαρκάδι, το ελάφι, ο λαγός, η βερβερίτσα (σκίουρος) είναι κάποια από αυτά.

Τα ερπετά που υπάρχουν είναι η ονυχοχελώνα, ο λαφίτης, η οχιά. Τα αμφίβια όπως οι εντυπωσιακές σαλαμάντρες (Salamandrasalamandra) και η Κιτρινοβομβίνα (Bombinavariegata) εντυπωσιάζουν με τα έντονα χρώματα τους. Τα ψάρια των ποταμών είναι η Μπριάνα στον ποταμό Κουτίχα, ενώ η Αράπιτσα φημίζεται για την κιτρινόπτερη Πέστροφα. Πεταλούδες, όπως η κόκκινη πεταλούδα (Ερέμπια λίγειος) και η μπλε πεταλούδα, (Μακουλινέα η Άλκον) καθώς και η Αγροδίαιτος Δάμον είναι σπάνια είδη και κινδυνεύουν από τις ανθρώπινες πρακτικές.

Σε φάση ανάκαμψης είναι οι πληθυσμοί των πτηνών που απαντώνται στην περιοχή, κυρίως του κότσυφα, του δρυοκολάπτη (ο τυχερός περιηγητής μπορεί να τον συναντήσει), αλλά και των διαφόρων ειδών αετών και γερακιών. Ο μελισσοφάγος, το γλυκόλαλο αηδόνι, ο κούκος ο ντροπαλός, ο κότσυφας, ο μπούφος, η δεκοχτούρα, η κουκουβάγια, οι μπεκάτσες, τα ορτύκια, οι φασιανοί, τα τρυγόνια είναι ορισμένα από τα πολλά είδη πτηνών της περιοχής.

Στο πλαίσιο προστασίας και ορθολογικής διαχείρισης των θηραμάτων -και γενικότερα της πανίδας της περιοχής- έχει ιδρυθεί από το Δασαρχείο Νάουσας το καταφύγιο Δάσους Δήμου Νάουσας και των Δασών Σελίου – Τσανακτσή –Γιαννακοχωρίου, έκτασης 72.000 στρεμμάτων.

Στο εκτροφείο θηραμάτων του Αγίου Νικολάου έκτασης 1200 στρεμμάτων επιδιώκεται ο πολλαπλασιασμός θηραμάτων, των οποίων ο αριθμός έχει μειωθεί ανησυχητικά, για τον εμπλουτισμό με αυτά του καταφύγιου του Βερμίου αλλά και άλλων περιοχών της Ελλάδας.

Ο χώρος του εκτροφείου, στο μεγαλύτερο μέρος του, καλύπτεται από δάσος με δασοπονικά είδη που υπάρχουν στην περιοχή, όπως καστανιά, δρυς, γαύρος, φλαμουριά, φουντουκιά, πυξάρι, πλατάνι. Τα θηράματα που εκτρέφονται και αναπαράγονται στο εκτροφείο είναι πουλιά όπως κυνηγετικός φασιανός, Νησιώτικη πέρδικα, Αργυρός φασιανός, Βασιλικός (χρυσός) φασιανός, Σκοτεινός (σκούρος) φασιανός, Συρματικός φασιανός και θηλαστικά όπως πλατόνια – είδος ελαφιών (Damadama) και αγριόχοιροι.

Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να θαυμάσει τα ποικιλόχρωμα πτερωτά είδη καθώς και τα πλατόνια και τους αγριόχοιρους όταν κατεβαίνουν απ’ τις φωλιές τους για να τραφούν.

(Πηγές:
Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας
Μυρτώ Απέργη, Αναζητώντας την ελληνική φύση, Φωτόλιο, Αθήνα 2006
Οι προστατευόμενες περιοχές Natura, Ελληνική Εταιρία για την προστασία της φύσης, Αθήνα 2004)

Φόρμα Σχολίων

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.
CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
1 + 6 =

Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.